Ein af fegurstu nátturuperlum Íslands og sagnfræðilegum gimsteinum þjóðarinnar eru Þingvellir. Þingvellir eru þjóðgarður og segja má að þeir ferðamenn sem sækja landið heim séu nánast bundnir skyldumætingu á þennan einstaka stað sem myndar eitt af hornum hins gullna þríhyrning íslenskrar ferðaþjónustu - Þingvellir - Gullfoss - Geysir.

En það eru ekki sögulegar menjar eða grænt gras og runnar sem draga að þjóðgarðinum fámennan en áhugasaman hóp kafara frá hinum ýmsu heimshornum. Það eru hins vegar hin dularfullu öfl N- Atlantshafshryggjarins sem í sífellu leitast við að toga í sundur landið og deila því bróðurlega milli Evrópu og Ameríku með þeim afleiðingum að landið bókstaflega rifnar í sundur og myndar hrikalegar gjár. Margar af þessum gjám eru þurrar og færar fótgangandi en aðrar hafa hlotið önnur örlög. Sólin sendir jöklunum í kring heita geisla sína. Bráðnandi íshellan er þekur jöklana drýpur vatni í jarðveginn og í aldanna rás síar jarðvegurinn vatnið gaumgæfilega áður en það safnast saman í göngum undir yfirborði jarðar og spýtist út í gjánum. Afleiðing þessa furðulega ferlis eru einhverjir sérstökustu köfunarstaðir jarðar þar sem kafarinn upplifir án efa aðstæður sem einungis ferð til tunglsins getur líkt eftir. Eyðilegir hamraveggir rísa hátt yfir höfði og vegna þess hve hreint og tært vatnið er sem umlíkur kafarann líður honum sem hann svífi í lausu loft. Eina sem kemur upp um tilveru vatnsins sem umlíkur hann eru loftbólurnar sem svífa upp á við og varpa frá sér litrófi regnbogans á sérkennilegan hátt er sólarljósið endurnýjar kynni sín af hinum aldna formbreytta jökulís. Blár himinn og ský eru sjánleg þegar lítið er upp og bláminn ýtir ein meira undir tilfinningu kafarans þess efnis að hann sé ekki staddur á þessari plánetu. Skyggnið er án efa með besta móti því nánast engar gróðureindir eða svif hindra sýn kafarans, vatnið er "kristaltært".

Ekki er á færi allra kafara að heimsækja þessa undraveröld því hitastig vatnsins er 2-4°C allan ársins hring og því er mönnum nánast ógerlegt að kafa á þessum slóðum í blautbúning. Kunnátta á þurrbúning er skylda og ráðlegt er að menn hafi eitthvað í kringum 30-40 kafanir minnst að baki, í slíkum búnaði, áður en haldið er af stað. Þótt það sé ekki skylda þá er það skemmtilegra að búa yfir einhverri þekkingu í köfun í hella eða hellisskúta því eitt af sérkennum gjánna eru forvitnileg hellakerfi sem spanna vídd er hæfir byrjendum sem sérfræðingum í hellaköfun.

 En það er alls engin nauðsyn að svamla inn í hella til að heillast að köfun í gjánnum. Viðamikil opin svæði hafa upp á nóg að bjóða til að halda hverjum sem er heilluðum, köfun eftir köfun. Margbreytilegt landslag og útsýni til allra átta gera þann sem upplifir gáttaðann.

Best er ráðfæra sig við einhvern sem þekkir svæðið en vilji maður virkilega njóta þess til fullnustu þá mæli ég með því að menn fái sér Divemaster til að leiðbeina sér um svæðið.

Ekki er heldur sama í hvaða búnaði maður hoppar út í þessa undraveröld því mikilvægt er að hafa öndunarbúnaðinn vel frostvarinn og ekki er verra að vera fullviss um að búningurinn leki ekki. Til þess að njóta köfunarinnar verður maður að vera vel klæddur undir gallanum og með vel einangrandi vettlinga þannig að maður haldist volgur!!!!

Ein aðal hættan við köfun í þessum vötnum eru líkurnar á því að lungun frjósi og sú staðreynd að vegna þess hversu tært vatnið er virðist tilfinningin fyrir því hversu djúpt maður er kominn hverfa. Því er ráðlegt að hafa augun með dýptarmælinum sem oft er erfitt að trúa við aðstæður sem þessar. Einnig eru aðstæður til djúpköfunar ennfremur takmarkaðar vegna kuldans sem eykur líkurnar á köfnunarefnísvímu og gerir áhrif hennar óþægilegri en ella.

Dýralífið sem ber fyrir augu getur varla talist upp á marga fiska - heldur fáa en góða silunga sem liðast hægt og rólega móti mildum straumi sem er í gjánum. Þrátt fyrir sundið virðast þeir vera kyrrstæðir sé tekið mið af berginu sem er í bakgrunni. Lítið er um annað dýralíf á þessum slóðum en menn hafa orðið vitni að sundi minnks um gjárnar og aldrei er að vita hvað verður á vegi þínum sé tekið mið af þjóðsögum um skrímsli nokkuð er samkvæmt þjóðsögum á að lifa í vatninu.

Láti menn sig reka með straumnum út gjárnar koma þeir til með að enda í einu af stærstu stöðuvötnum Íslands, Þingvallavatni sem er 83 Km2. Vatnið sjálft er langt frá því að vera jafn heillandi köfunanarstaður þrátt fyrir að dýralíf þess sé mun meira en gerist í gjánum. Í vatninu er skyggnið, líkt og í flestum öðrum vötnum landsins, 10-15 metrar langt frá +40 metra skyggninu sem prýðir gjárnar.

Það er ómögulegt að bera gjárna saman við nokkurn annan köfunarstað. Wakullahellanir í Florida er sá köfunarstaður sem kemst næst í samanburði við þessa lítt könnuðu afkima á norðurhjara veraldar. Samt er langt frá því að manni komi til hugar að bera þessa tvo köfunarstaði saman og ef það lýsir ekki nægjanlega vel sérstöðu þessa köfunarstaðar hvernig líst þér þá á hugmyndinna að kafa frá Evrópu til Ameríku? Hljómar kannski fáranlega en ef þú syndir þvert yfir gjárnar getur mönnum reynst erfitt að hrekja þessa fáránlegu frægðarsögu þína.